Roel's Blog

Het Midden Oosten wordt dadelijk de spil van het mondiale passagiers- en vrachtverkeer. Zie ook mijn blog “van zandbak naar economische spil”. Dit proces is niet te stoppen tenzij zich bepaalde situaties gaan voordoen. Ik heb het hier over de toenemende dreiging van een oorlog in eerste instantie tussen Israël en Iran, in tweede instantie tussen Iran en de V.S., in derde instantie tussen Iran en de landen die de V.S. ( en dus ook Israël ) steunen, in vierde instantie tussen Iran en de landen die afhankelijk zijn van olie uit het Midden Oosten.

Het slagveld van dit alles zal zich in eerste instantie bevinden in de corridor Israël- Syrië- Iran en zich als een snel verspreidende olievlek uitbreiden tot doelen in de V.S. en doelen in de westerse landen door met name terreur aanslagen. Al snel en wellicht zelfs eerder dan deze terreur aanslagen worden gepleegd, zal de olietoevoer over zee worden afgeknepen. Het afzinken van overbodige schepen in de Straat van Hormoes kan dan al afdoende zijn. Deze straat is smal en relatief ondiep en 90% van alle olie uit de Perzische Golf wordt via deze vaargeul naar de westerse landen vervoerd. Het is een illusie te denken dat Iran zich snel gewonnen zal geven en/of dat zij zich alleen op en rond hun eigen grondgebied zullen verdedigen. De beste tactiek zal de aanval zijn en dus zullen de Iraniërs naast de terreur aanslagen in de hun vijandige landen ook hun neutrale moslim broeders in de omringende landen een bezoek brengen. Niet alleen Saoedi Arabië komt dan aan de beurt maar ook de staten Koeweit, Qatar, Abu Dhabi, Dubai, Oman en niet te vergeten Irak. Deze landen zijn tezamen goed voor de leverantie van een  groot percentage van de mondiale behoefte aan olie.

Het is allemaal te doen om de vermeende ontwikkeling van kernwapens door Iran. Los van het feit of dit bewezen is of te bewijzen valt, dient zich de vraag aan wie wel en dus wie niet over deze wapens mag beschikken. Wie bepaalt, welk land bepaalt? De V.S., Rusland, China, India, Pakistan, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Noord Korea en Israël hebben momenteel de beschikking over kernwapens. Zijn het deze landen die bepalen wie er bij de club mag komen of heeft elk land op dit gebied dezelfde rechten? Vijf van de acht landen zijn officieel erkend als kernwapenlanden door de Nuclear Non-Profileration Treaty (NPT).  India, Korea en Pakistan zitten hier niet in alsmede ook Israël. Van Israël wordt vermoed dat zij kernwapens hebben maar er is nog nooit een team van het International Atomic Energy Agency  bij hen op bezoek geweest. Dit terwijl het IAEA  “ vermoed ” dat Iran kernwapens aan het ontwikkelen is en dat dit door Israël graag als excuus en reden naar voren wordt gebracht om Iran aan te vallen. De V.S. had zich destijds ook vergist ( massa vernietigingswapens ) in Irak of was dit geen vergissing?

Als de economische boycots gericht op Iran niets uithalen dan zal de toevoer van “mondiale” olie grotendeels afhangen van Israël. Het Midden Oosten is bezig met een explosieve groei op het gebied van de wereldhandel maar is ook een belangrijke luchtvaartroute. Ook luchtvaartmaatschappijen die non-stop tussen Europa en het Verre Oosten en verder vliegen, maken gebruik van de zandbak corridor. Als het tot een oorlog komt dan zullen vliegtuigen een andere en dus duurdere route moeten gaan vliegen. De huidige economische crisis wordt verergerd door het duurder worden van de olie en dus ook de kerosine.

Het zal mij benieuwen of de enorme uitstoot van CO2 die deze oorlog teweeg brengt een reden zal zijn om de doelstelling van het Emission Trading System bij te stellen.

Roel Holwerda.

Fairwind Reizen.

Cruisen is synoniem voor leuk, luxe, ultieme ontspanning en is relatief goedkoop.

Vroeger was cruisen ook veilig maar dit predicaat is zo langzamerhand komen te vervallen.

De cruise industrie was vroeger weggelegd voor de welgestelden maar met de komst van meer welvaart werden grotere schepen gebouwd en die hadden op hun beurt weer gevolgen voor het prijsniveau. Cruisen is vandaag de dag voor velen een haalbare uitgave geworden. Lange cruises, korte cruises, het aanbod wordt steeds groter en de prijzen steeds spectaculairder.

De wereld kent geen geheime plekjes meer alleen personen die er nog niet zijn geweest. De manier om daar te geraken was vroeger veelal voorbehouden aan de vliegmaatschappijen, maar nu zijn cruiseschepen een aardige concurrent geworden. Toegeven een cruise is vaak een tweede vakantie of een tussendoortje, maar als men eenmaal de slag te pakken heeft kan het zomaar een hoofdvakantie worden. Cruises zijn all inclusive en dat is natuurlijk een uitstekend concept voor zowel de aanbieder als de afnemer. Geen zorgen want ( nagenoeg ) alles is betaald en de extra privé uitgaven worden ook aan boord gedaan. De winkels aan boord doen goede zaken en ook de cruisemaatschappij boert goed door allerlei excursies aan te bieden. De cruisemaatschappijen bestrijken tegenwoordig alle zeeën en de keuze uit de verschillende reissegmenten is enorm. De aansluiting op deze segmenten wordt vaak nog door de vliegmaatschappijen verzorgd.

De cruiseschepen worden steeds groter niet alleen om meer passagiers te vervoeren, maar ook een grotere verscheidenheid in de onderkomens aan te bieden en om de passagiers te entertainen. Immers, passagiers moeten vermaakt worden want niet iedereen gaat in een dekstoel een boek lezen waar ze nooit aan zijn toegekomen. Alsof het onboard entertainment nog niet voldoende is, moeten de passagiers ook door allerlei excursies bezig worden gehouden. Als een cruiseschip een haven aandoet, worden de passagiers uitgebraakt en verspreiden ze zich om “taxfree” die aankoop te doen die zich ergens anders nooit zal manifesteren. Velen hebben aan boord een excursie geboekt die, afhankelijk van de aanleghaven, in lengte en thema verschilt. Nu kan over het algemeen gesteld worden dat passagiers die zich een cruise kunnen veroorloven niet arm zijn en dat de gebieden die cruiseschepen aandoen bestaan uit een bevolking die het arm (er ) heeft dan de “cruiser”.

De “arme “ bevolking ziet een enorm schip aanleggen, vol met luxe, goed geluimde passagiers die allen geld hebben en dit willen besteden. Een ideale situatie voor de plaatselijke middenstand om hun waar aan te bieden. De tijd dringt! Men moet snel weer inschepen om vervolgens naar de volgende bezienswaardigheid te varen. Als passagier moet je dan ook je geld en je credit cards paraat hebben voor die ene “must have”uitgave.

De cruiser is een gewild prooi geworden voor de eerlijke lokale koopman en voor de minder eerlijken. Laatstgenoemde kan ook een koopman zijn die allerlei prullaria aanbiedt maar ook een persoon die niets aanbiedt en alleen maar vraagt op een wel heel dwingende manier. De struikrovers van de 21^e eeuw hebben de het cruiselicht gezien. Scheepsladingen vol rijkdommen liggen onder handbereik en…de aanvoer is constant! Niet alleen op land dreigt het gevaar van struikrovers maar zeker ook op zee en met name door de Somalische zeerover. Behendig varend over de golven met hun lichte bootjes, scheef geladen door het wapentuig dat ze mee hebben, wachten ze op die ene kans. Vergeet de koopvaart en af en toe een zeilboot, nee dat cruiseschip dat vertegenwoordigt miljoenen. Miljoenen voor de reder maar ook miljoenen vanwege het geld van de passagiers die zich erop bevinden en ze ook als gijzelaars waard zijn.

Mexico is al een lange tijd een onbestuurbaar land waar de drugskartels en anderen die mee hobbelen het voor het zeggen hebben. Concentreerden ze zich eerst op de handel en transport van drugs, nu is de toerist relatief makkelijker en veiliger lastig te vallen. Een individu, een stel, een compleet gezelschap, niets is een probleem. Makkelijk geld en zero risico. De politie rijdt daar steevast een andere kant uit wanneer een overval plaatsvindt en deelt door het niet aanwezig zijn mee in de winst van de overval. Een aangifte doen van een overval is eigenlijk gelijk aan een mission impossible. Opeens spreekt niemand Engels, is de betreffende persoon er niet, moet men een afspraak maken om vervolgens te constateren dat deze persoon er weer niet is of alleen maar Maya spreekt. Mexico wordt steeds meer gemeden en de cruisemaatschappijen kijken naar nieuwe bestemmingen en havens die diep genoeg zijn om de enorme schepen te ontvangen. Mazatlan, Acapulco en Puerta Vallarta zien de bezoeken met vele tientallen procenten dalen. Het geld zoekt een andere, veiliger weg. Incidenten zijn er ook elders te melden. Nassau, Bahamas toch een relatief veilige plek is opeens met de huidige economische crisis minder veilig.

Het gevaar voor de cruiseganger loert niet alleen om bestolen en overvallen te worden maar ook het stranden van een cruiseschip, een aanvaring met een ander schip, een brand in de machinekamer of een virus dat zich razendsnel via het luxe eten verspreidt zijn alle risico’s die men loopt. Hoe hulpeloos een groot, state of the art schip kan zijn is helaas al een paar keer uit de praktijk gebleken. De impact op de passagiers is groot en de schade voor de cruisemaatschappijen is enorm.

Cruisen wordt dadelijk een nieuw soort van luxe survival adventure.

Roel Holwerda.

Fairwind Reizen.

Het is nog niet zo lang geleden dat het Midden Oosten voornamelijk bekend stond om haar olievoorraden. Het besef dat ook deze eindig zijn heeft de Qatar, Abu Dhabi en Dubai doen besluiten om de snelst groeiende industrie, de luchtvaartindustrie, te omarmen en wel op een heel voortvarende wijze.

Het is pas 25 jaar geleden dat de luchtvaartmaatschappij Emirates ( Dubai ) werd opgericht en 9 jaar geleden zagen Etihad Airlines ( Abu Dhabi ) en Qatar Airways ( Qatar ) het levenslicht. Tegelijkertijd met het lanceren van deze airlines hebben Abu Dhabi en Dubai ook het binnenlandse toerisme tot speerpunt van hun investeringen gemaakt. De oliedollars zijn ruim voorradig en worden aangewend om de toekomst van deze mini staten en haar bevolking veilig te stellen.  Zo werden de “zandbakken” van weleer omgetoverd tot oorden waar het wel heel prettig is om zaken te doen, te shoppen en/of een kleurtje op te doen. Het hele jaar door zijn ze geopend en dus is de kreet 24/7/365 hier wel van toepassing.

De toeristen en zakenreizigers worden, al dan niet op doorreis,  niet alleen op de grond in de 5 en 6 sterren hotels, maar zeker ook in de lucht in de watten gelegd. De genoemde luchtvaartmaatschappijen staan bij een steeds groter wordend publiek bekend als modern, betrouwbaar, punctueel en goedkoop. Tel hierbij nog op dat ze met een hoge frequentie de wereldsteden met elkaar verbinden en een hoge graad van service aan de dag leggen, dan is het duidelijk dat de first en second generation airlines het moelijk hebben en nog moeilijker gaan krijgen.

Niet gehinderd door wetten die de staat verbiedt steun te geven aan ondernemingen, zijn de investeringen die met name de drie Arabische musketiers ontvangen bijna onuitputtelijk. Was Singapore Airlines vroeger een fenomeen waar zelfs andere airlines over spraken, nu zijn het deze drie waar men niet over uitgesproken raakt. Men haalt alles uit de kast om de top te bereiken en eenmaal daar aangekomen deze posities te behouden.

De luchthavens groeien ook explosief, niet alleen in aantallen passagiers en luchtvracht maar ook in het aantal vierkante meters. In Dubai alleen al maakt Emirates ook gebruik van de nieuwe luchthaven  Al Maktoum International Airport. Deze nieuwe luchthaven met vijf parallelle start- en landingsbanen zal wanneer deze is voltooid 160 miljoen passagiers per jaar kunnen afhandelen en zal daarmee de grootste ter wereld zijn. Daarnaast wordt de bestaande luchthaven uitgebreid tot een capaciteit van 90 miljoen passagiers per jaar. Met een groei van bijna 16 procent, van jaar op jaar zal het totaal aantal passagiers voor het jaar 2010 gaan uitkomen op ongeveer 47 miljoen stuks. De verwachting voor 2011 is dat dit ruimschoots de 52 miljoen stuks zal passeren. Bij volledige benutting van beide luchthavens worden er dan 250 miljoen passagiers per jaar vervoerd.

 Emirates heeft momenteel 118  bestemmingen in het Midden-Oosten, Azië, Europa, Afrika, India, Oceanië en Noord-Amerika waar zij op vliegen. De andere twee maatschappijen doen niet onder voor Emirates en het is duidelijk dat zij klaar zijn voor de verdubbeling van het vliegverkeer binnen 10 jaar na nu.

De investeringen, het aantal bestemmingen de overnames en de joint- ventures van deze drie maatschappijen zorgen ervoor dat er in eerste instantie een geografische verschuiving plaatsvindt op het gebied van passagiers- en vrachtvervoer van het oude Europa naar het Midden Oosten. De groei economie ( BRIC ) landen Brazilië, India, China worden nu en dadelijk gefaciliteerd via het Midden Oosten en dit heeft grote gevolgen voor de toch al stagnerende economie van Europa.  Door het toenemen van de welvaart in en rond deze BRIC landen zal Europa economisch nog verder afzakken. De Europese arbeidskrachten zijn te duur, te grijs en de vraag naar goederen is te laag om voor deze BRIC landen in eerste instantie interessant te zijn. Schiphol is evenals London Heathrow een overstap luchthaven en het zou zomaar kunnen zijn dat ze dadelijk alleen als eindpunt fungeren voor bezoekers aan het Keukenhof en de Big Ben.

Er zijn wel oplossingen maar dan moeten wij het principe van het braafste jongetje van de klas laten schieten.

Roel Holwerda.

Fairwind Reizen.

Het gaat allemaal om het Emission Trading System oftewel het ETS. Per 1 januari 2012 is er een EU wet van kracht dat bepaalt dat luchtvaartmaatschappijen moeten betalen voor hun CO2 uitstoot. De achterliggende gedachte is dat luchtvaartmaatschappijen hierdoor maatregelen gaan nemen waardoor zij zuiniger met brandstof omgaan. Immers, minder brandstof betekent minder CO2 uitstoot en dit betekent weer minder bijdrage aan het wereldwijde broeikaseffect. De maatregel is eenzijdig door de EU genomen en hoopt een voorloper te zijn van een wereldwijde ETS dat door alle landen wordt omarmd. Alle ( ook niet EU ) luchtvaartmaatschappijen moeten deze heffing aan de EU betalen. Het Europese Hof van Justitie in Luxemburg heeft de klachten van de Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen ongegrond verklaard en stelt dat het ETS niet indruist tegen de geldende internationale regels. Tot zover het slechte nieuws.

Nu het nog slechtere nieuws.

De Europese luchtvaartmaatschappijen maken zich ernstige zorgen om deze maatregel omdat het een eenzijdige maatregel van de EU betreft die hun concurrentie positie ten opzichte van niet EU luchtvaartmaatschappijen ernstig verzwakt. Landen buiten de EU zoals China, de VS, Rusland, Brazillië verzetten zich heftig tegen deze maatregel en zijn in Moskou bijeen gekomen om een gezamenlijk strijdplan op te stellen. Een onderdeel van dit strijdplan kan zijn dat de niet EU landen hun luchtvaartmaatschappijen verbieden deel te nemen aan het ETS. Een andere mogelijkheid is dat deze landen de Europese luchtvaartmaatschappijen extra heffingen laten betalen wanneer zij gebruik maken van hun luchtruim en/of het extra moeilijk maken wanneer de EU luchtvaartmaatschappijen nieuwe routes willen openen van/ naar hun land. Ook zullen de niet EU luchtvaartmaatschappijen zoveel mogelijk de Europese luchthavens vermijden.

Los van het feit dat luchtvaartmaatschappijen er alles aan doen om minder brandstof te gebruiken door o.a. zuinigere toestellen aan te schaffen, is de algemene verwachting dat het aantal reizigers, het aantal toestellen en het totaal aan vliegbewegingen de komende 10 jaar zal verdubbelen. Zelfs een 20% zuiniger toestel en een 100% groei betekent per saldo nog steeds een toename van de CO2 uitstoot.

Verder is het nu nog onduidelijk hoeveel men per ton CO2 uitstoot moet betalen, hoe dit wordt uitgevoerd en gehandhaafd en wat het uiteindelijke doel is. De EU luchtvaartmaatschappijen vrezen een gijzelaar te worden in een nu politieke- en dadelijk een handelsoorlog. De heffingen en de boycotten van de niet EU landen als respons op de ETS maatregel zou de EU heel wat geld en werkgelegenheid kunnen gaan kosten. Luchthavens die zuiver als transit dienen ( Schiphol  ) zouden aanmerkelijk minder passagiers kunnen krijgen te verwerken. Nu zijn met name de Midden Oosten luchtvaartmaatschappijen al bezig om vanuit hun basis de wereldeconomieën met elkaar te verbinden zonder dat Europa hierbij wordt aangedaan.

Kortom, de vraag naar vluchten hou je niet tegen en het is beter positief mee te denken dan strafmaatregelen te treffen.

Roel Holwerda.

Fairwind Reizen